ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବିପଦ ମାଡ଼ିଆସୁଛି, ଯାହା ଚୁପଚାପ ଆମ ଭାଷା, ଆମ ସାହିତ୍ୟ, ଆମ ଐତିହ୍ୟ ଓ ଆମ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଧୀରେଧୀରେ ଗ୍ରାସ କରିବାକୁ ବସିଛି।
ଭାଷା କେବଳ ଯୋଗାଯୋଗର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ଜାତି ବା ଜନସମୁଦାୟର ସ୍ୱାଭିମାନ, ସଂସ୍କୃତି, ଐତିହ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସାମୂହିକ ଓ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଭାବନା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉନ୍ନତିର ମୂଳ ଉପାଦାନ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ। ଏହାର ଏକ ବିଶାଳ ଐତିହ୍ୟ ଓ ଗୌରବ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର ବିଷୟ ଯେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜାତୀୟ ଭାଷା ହିନ୍ଦୀର ପ୍ରଭାବରେ ଘୋର ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଅବଳମ୍ବନ ପଥରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ବିଶେଷତଃ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଯୁବ ପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ଆକର୍ଷଣ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଯଦି ଜନମାନସର ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନେ ରୋକା ନଯାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଏକ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଭାଷା ହୋଇ ରହିଯିବ। ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରାଭୁତ୍ୱ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ସ୍କୁଲ ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଓଡ଼ିଆକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରଖି ହିନ୍ଦୀକୁ ପ୍ରଥମ ଭାଷାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ଆଧୁନିକତାର ଅବଲମ୍ବନ କରି ଲୋକେ ଓଡ଼ିଆ କହିବାକୁ ବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପ୍ରାୟତଃ କୁଣ୍ଠା ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ଘରେ ଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଭିଭାବକମାନେ ଓଡ଼ିଆ ବଦଳେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ନିଜର ଆଧୁନିକ ଚେତନାର ପରିଚୟ ଦେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତାହା ଯେ ଆମର ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି କେତେବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, ସେଥିପାଇଁ କାହାର ନଜର ନାହିଁ।
ତେଣୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ଏକ ସଚେତନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସ୍କୁଲ, କଲେଜ ଓ ସାମାଜିକ ମଞ୍ଚଗୁଡ଼ିକରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ଏପରି କରାଯାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଜନତା ନିଜ ଭାଷା ପ୍ରତି ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରିବେ। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଏକ ମଜବୁତ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା କେବଳ ଆମର ଭାବନାରେ ସୀମିତ ନ ରହି, ଆମର ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟାରେ ସାମିଲ ହେଲେ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ହେବ ଓ ତାହାର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଆମ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବ। ଏବଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ଆମ ପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ।
ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନୂତନ ପିଢ଼ି କିପରି ପ୍ରାଥମିକତା ଭିତ୍ତିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା।
ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ… ।
